Obszar zastosowania

Metrologia prawna /ang. legal metrology/ jest to dział metrologii odnoszący się do działań, które wynikają z wymagań ustawowych i dotyczą pomiarów, jednostek miar, przyrządów pomiarowych i metod pomiarowych i które przeprowadzane są przez kompetentne organy.

Przedmiot metrologii prawnej może być różny w różnych krajach. Kompetentne organy odpowiedzialne za działania metrologii prawnej lub za część tych działań, są zwykle nazywane służbami metrologii prawnej. Zasadniczym zadaniem metrologii prawnej jest zapewnienie jednolitości pomiarów.

Podstawowym aktem prawnym, który określa obszar metrologii prawnej na terenie Rzeczpospolitej Polskiej jest Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. (Dz. U. 2001 nr 63 poz. 636 z późn. zm.).

Ustawa Prawo o miarach w Artykule 8 ust. 1 określa obszar zastosowań przyrządów pomiarowych, które podlegają metrologii prawnej. Obszar obejmuje pomiary wykonywane:

  • w ochronie zdrowia, życia i środowiska,
  • w ochronie bezpieczeństwa i porządku publicznego,
  • w ochronie praw konsumenta,
  • przy pobieraniu opłat, podatków i nieopodatkowanych należności budżetowych oraz przy ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu  i ustalaniu podobnych należności i świadczeń,
  • przy dokonywaniu kontroli celnej,
  • w obrocie handlowym.

Przyrządy, które podlegają prawnej kontroli metrologicznej, na podstawie Ustawy „Prawo o miarach”, są określone w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli.

 Zgodnie z obowiązującym prawem europejskim, przyrządy pomiarowe wprowadzane na rynek wspólnotowy podlegają ocenie zgodności z wymaganiami zawartymi w przytoczonych wcześniej dwóch dyrektywach nowego podejścia. Ocenę zgodności wyrobu w zakresie metrologii prawnej, według prawa europejskiego, po spełnieniu określonych wymagań wykonuje dowolna (w zakresie notyfikacji) jednostka notyfikowana lub producent, który spełnia określone wymagania prawa europejskiego.

W Unii Europejskiej prawnej kontroli metrologicznej podlegają przyrządy:

Dyrektywa NAWI

Dyrektywa MID

- wagi nieautomatyczne - wodomierze- gazomierze- przeliczniki do gazomierzy- liczniki energii elektrycznej czynnej- ciepłomierze- przetworniki przepływu do ciepłomierzy- pary czujników temperatury do ciepłomierzy- przeliczniki do ciepłomierzy- instalacje pomiarowe do ciągłego i dynamicznego pomiaru ilości cieczy innych niż woda

- wagi automatyczne (dla pojedynczych ładunków, porcjujące, odważające, przenośnikowe, wagonowe)

- taksometry

- materialne miary długości – przymiary

- naczynia wyszynkowe

- przyrządy do pomiaru długości

- przyrządy do pomiaru pola powierzchni

- przyrządy do pomiaru wielu wymiarów

- analizatory spalin samochodowych